Boemboe maken in de vijzel (tjobek)

Kooktips voor de Indische keuken

In de Indonesische/Indische keuken wordt op gevoel gekookt. Het is vaak een snufje van dit en een snufje van dat. Soms worden er ingrediënten in recepten gebruikt die je misschien niet kent qua smaak of nog nooit gezien hebt. Handelingen zoals kneus de sereh en leg er een knoop in is niet voor iedereen duidelijk. En hoe maak je nu snel een boemboe (kruidenmengsel) zonder een lamme arm te krijgen van het vijzelen. Lees hier een aantal tips en weetjes voor als je Indisch wil gaan koken.

Eigenlijk deel ik in dit artikel een aantal van mijn keukengeheimen! Eerder gaf ik tips hoe je een rijsttafel kunt samenstellen. Dit artikel komt hierbij ook weer van pas. Sommige tips uit dit overzicht heb ik eerder gedeeld en andere nog niet. In dit artikel heb ik alles even voor je op rijtje gezet.

De basis

Als je wilt gaan beginnen met koken dan heb je natuurlijk best een grote voorraad met kruiden en specerijen nodig. Lees hier weke producten je ‘meestal’ nodig hebt als je Indisch gaat koken. Dit overzicht is ook een handige boodschappenlijst voor als je naar de toko gaat. En heb je geen toko in de buurt? De meeste producten zijn ook verkrijgbaar in de supermarkt.

Boemboe maken

Een boemboe maken

Als je Indisch gaat koken begin je altijd met het maken van een boemboe. Dit is de basis van je gerecht. Hoe maak je nu op een redelijk snelle manier een heerlijk kruidenmengsel? Als je het leuk vind om lekker ouderwets te vijzelen of oeleken in een tjobek (vijzel) doe dat dan vooral. Persoonlijk heb ik hier geen tijd voor en geen zin in (ik ben gewoon eerlijk). Inmiddels heb ik een andere manier gevonden.

Gebruik een mini foodprocessor of een hoge beker met een staafmixer. Een hakmolentje waar je uien mee kunt hakken/snijden is ook handig om een boemboe mee te maken.

Wil je liever een hele fijne boemboe maken? Dan is een mini foodprocessor meer geschikt. Dit is sowieso een heel handig apparaat om in huis te hebben. Hij neemt niet zoveel plek in beslag als een grote keukenmachine.

Kijk voor deze handige apparaatjes eens in mijn webshop. Hier vind je een overzicht van al mijn favoriete keukenproducten.

Weetje:

Een boemboe wordt altijd aangebakken of aangefruit in een scheut olie. Op deze manier komen de smaken later beter tot zijn recht en het smaakt veel lekkerder. Rauwe ui en knoflook hebben een totaal andere smaak als gebakken of gefruite ui en knoflook. De vraag die vaak aan mij gesteld wordt, (vooral bij slowcooker gerechten) is of de boemboe aangefruit moet worden. Mijn antwoord daarop is, ja!

Raspen

Ik gebruik bijna dagelijks mijn rasp. Gember en knoflook rasp ik eigenlijk altijd, behalve als ik een boemboe maak in de foodprocessor. In de Indische keuken worden kruiden en specerijen meestal gekneusd met een een mes of fijngewreven in een vijzel. Maar bij knoflook en gember vind ik persoonlijk dat de smaak beter vrij komt als je het raspt en je loopt niet het risico dat je een heel stukje in je mond krijgt, dat heb je bij snijden soms wel. Een stuk knoflook in je mond is niet heel erg lekker.

Droge kruidenmengsels

Voor sommige recepten heb ik een droog kruidenmengsel nodig. Deze stel ik samen met kruiden en specerijen uit mijn basisvoorraad. Ik heb vaak hele kruidnagels, korianderzaadjes, peperbolletjes en hele steranijs. Deze vermaal ik in een koffiemolentje. In dit molentje vermaal ik alleen droge producten. Dit molentje is sowieso erg handig. Ik vermaal er naast kruiden ook broodkruim, cornflakes en gedroogde pepers in.

Sereh tip:

Ik gebruik regelmatig sereh in mijn recepten. Deze lange geurige stengel past meestal niet in zijn geheel in de pan. Wat je doet is de het buitenste blad eraf halen en vouw de stengel een paar keer. Zo wordt hij soepel en kun je er een knoop in leggen. Op deze manier past hij wel in de pan. Als je gerecht klaar is, vis je hem zo weer uit de pan.

Voordat je sereh toevoegt aan je gerecht moet je hem eerst kneuzen. Haal het buitenste blad eraf en sla er nu een paar keer op met een scherp mes. Je ruikt waarschijnlijk nu de citrusachtige geur al en dat is ook de bedoeling. Leg er een knoop in en leg de sereh in de pan.

Sereh kun je ook opeten, maar dan moet je het wel heel erg fijn snijden. Doe je dit niet dan heb je de kans dat je stukjes in de eten hebt die op hout lijken. Snijd de sereh zo fijn als je kunt en vermaal het met andere ingrediënten in een mini foodprocessor. Dit wordt vaak gedaan bij het maken van een currypasta.

Kruidnagels

Deze tip ken je misschien wel, maar hij is erg handig dus ik deel hem nog een keer. Druk een aantal kruidnagels in een halve ui en laat deze meestoven in je gerecht of soep.

Kruidnagel tip

Sambal oelek in plaats van rode peper

Zoals ik net al schreef, maak ik het liefst op een snelle manier een boemboe. Vaak staat er in een recept rode peper als hoofdingrediënt voor een boemboe. De meeste mensen hebben niet standaard rode pepers in huis, maar vaak wel een potje sambal oelek. Mijn snelle en slimme tip is de rode peper te vervangen door een hoeveelheid sambal oelek naar smaak. Ik noem specifiek sambal oelek, omdat als je een andere sambal gebruikt je gerecht ook een andere smaak krijgt.

Sambal oelek bestaat uit rode pepers en zout en het is eenvoudig zelf te maken. Als je sambal koopt in de winkel let dan wel even op het zoutgehalte want sommige sambals bevatten erg veel zout. Lees goed het etiket en vergelijk indien mogelijk een paar merken met elkaar.

Bewaartip:

Ik heb altijd rode pepers, djeroek poeroet, sereh, knoflook en verse gember in huis. Deze producten kun je namelijk heel goed bewaren in de diepvries! Op deze manier blijven ze maanden goed en je hebt altijd producten bij de hand. Ook restjes kokosmelk en tomatenblokjes kun je prima invriezen.

Pepers invriezen

Snel zoetzure komkommers maken

Bij veel Indische gerechten wordt er ook een pickle of groenten in het zuur gegeten. Dit kunnen zilveruitjes, atjar, augurken of een komkommersalade zijn. Heb je een pot augurken die net op is? Gooi dan het zuur niet weg! Was een komkommer, snijd deze in blokjes of plakjes en leg ze in het zuur van de augurken. Je salade is meteen klaar voor gebruik en als je nog een beetje over hebt, kun je het nog een paar dagen in de koelkast bewaren. Lees hier het uitgebreide artikel.

Snelle zoet zure komkommersalade

Tips om rijst te bereiden

In de Indische keuken wordt meestal de rijst gestoomd in plaats van gekookt. Dit is makkelijk, redelijk snel en het kan eigenlijk niet mislukken. Gestoomde rijst smaakt anders als gekookte rijst. Het is luchtiger, een beetje kleverig en erg lekker.

Vingerkootje

Als je rijst wil koken dan wordt ook vaak het trucje met het vingerkootje toegepast. Je vult een pan met rijst en vult deze aan met water. Het water mag niet hoger komen dan een vingerkootje. Dus je hebt eerst de rijst en daarop een laagje water die ongeveer 1,5 centimeter boven de rijst uitkomt. Kook de rijst op een laag vuur gaar. Als al het water is opgenomen is de rijst klaar.

Rijst bewaren

Gekookte rijst kun je een paar dagen in de koelkast bewaren maar je kunt het ook invriezen. Als ik rijst over heb, vries ik het in. Deze rijst gebruik ik als extra vulling voor bijvoorbeeld in (bami) soep, soto ajam of in bruine bonensoep. Ik eet rijst in bijna elke soep. Dat is ook iets wat ik van vroeger heb meegekregen. Soms is het ook handig als aanvulling van een Indisch gerecht. Ik neem de rijst uit de vriezer en doe deze in een vergiet of zeef en overgiet dit met kokend water. Nu is de rijst meteen klaar voor gebruik.

Bamisoep

Extra rijst koken

Als ik een gerecht maak met rijst dan kook ik altijd extra rijst. Met afgekoelde rijst kun je namelijk heel makkelijk en snel nasi goreng maken. Ik heb meestal een restje rijst in de koelkast. Op drukke dagen loopt mijn eetplanning soms net even iets anders en – in plaats van naar de friettent te gaan – maak ik van dat restje rijst een lekkere nasi goreng. Met een gebakken eitje en zelfgemaakte pindasaus heb je een lekker bordje eten. Er hoeft niet perse vlees in de nasi, zonder vlees is het ook prima.

Nasi goreng

Taugé schoonmaken

Over taugé schoonmaken zijn de meningen nogal verdeeld. Sommige mensen hebben er nog nooit van gehoord, anderen vinden het onzin en de meeste Indo’s vinden het het vanzelfsprekend. Zelf maak ik de taugé altijd schoon. Ik vind taugé met schilletjes en staartjes echt niet lekker. Wat maak je dan precies schoon? Je haalt bij het gedeelte waar de taugé is ontsproten de schilletjes eraf, dat is in mijn ogen ‘afval’. De staartjes haal ik er ook af (dit hoeft niet perse) maar dat vind ik persoonlijk lekkerder. Daarna even kort blancheren onder de hete kraan en dan zijn ze klaar om op te eten. En ja, taugé schoonmaken is een rotklusje!

Taugé schoonmaken
Links de schoongemaakte taugé en rechts met schilletjes en staartje

Eitjes pellen

Ik heb bij mijn Indonesische oma vroeger heel wat eitjes gepeld. Als de schil niet goed van het ei afkomt ben ik niet blij. Ik wil graag een mooi glad hardgekookt eitje. Bij oma pelde ik ze vroeger in een grote pan onder water. Op die manier komt de schil er heel gemakkelijk af. Ik pelde daar geen 2 eitjes ofzo maar vaak wel een stuk of 25 per keer! Indo oma’s vinden het wel handig om veel kleinkinderen te hebben, (klein)kinderen zijn fijne hulpjes in de keuken!

Snel een ei pellen

Diepvries groenten gebruiken

Voor veel gerechten kun je prima diepvries groenten gebruiken. Ik gebruik alleen maar diepvries sperziebonen om toemis boontjes of sajoer boontjes te maken. Pastei tutup is een Indische ovenschotel waarbij je erwtjes en worteltjes nodig hebt. Je kunt de variant uit blik of pot gebruiken, maar uit de diepvries is veel lekkerder. Uit pot of blik is vaak erg vochtig en de diepvries variant is veel steviger. Producten zoals soepgroenten, doperwtjes, broccoli en edamame (sojaboontjes) bewaar ik allemaal in de diepvries en zijn handig om op voorraad te hebben. Je kunt hier de meest lekkere gerechten mee maken of gebruiken om soepen en andere gerechten mee aan te vullen.

Trassi bewaren

In de Indische keuken heb je gewoon trassi nodig (tenzij je vegetariër bent). Als er in een gerecht geen trassi zit, proef ik dat meteen. Trassi ruikt niet naar bloemetjes, het stinkt. Ik bewaar mijn trassi in de koelkast en ik heb regelmatig dat mijn hele koelkast naar de trassi stinkt. Mijn tip, doe de trassi in een aantal plastic zakjes over elkaar (bijvoorbeeld 3 stuks) en sluit het af met een bewaarclip. Zo voorkom je dat alles in je koelkast naar trassi gaat ruiken.

Spaghetti in plaats van mie nestjes

Om bami te maken gebruik ik standaard spaghetti en dan de volkoren variant. Ik gebruik nooit mie nestjes of andere ‘speciale’ bami noedels. Gebruik simpele pasta, die je voor nog geen euro kunt kopen in de supermarkt. Ik weet niet beter dan dat het met spaghetti gemaakt wordt. Het is makkelijk te koken en mislukt ‘bijna’ nooit. Het smaakt daarnaast ook erg lekker. Kijk hier voor het recept.

Ketjap bami

Palmsuiker/gula djawa

Gula djawa wordt ook veel gebruikt in recepten. Je kunt dit in de supermarkt en toko kopen in grote ronde schijven. Deze schijven zijn heel hard en moet je fijn snijden of raspen als je ze in een recept wil verwerken. Mijn tip: koop gemalen gula djawa/palmsuiker dit is veel makkelijker om mee te koken. In de supermarkt kun je dit meestal vinden bij de andere suikersoorten of de Oosterse afdeling.

Kemirie noten en cashewnoten

Een tijdje terug schreef ik in een artikel dat ik niet graag met kemirie noten werk in mijn keuken. Als je kemirie noten voor gebruik niet verhit zijn ze giftig. Ik vervang kemirie noten in recepten door cashewnoten. Kemirie noten zorgen voor een dikkere structuur van een gerecht. Het wordt een soort dik papje waardoor je saus beter indikt en het geeft een romig gevoel en smaak. Met cashewnoten bereik je dit effect ook. Ik heb dat in mijn recept voor ajam opor ook gedaan en mijn moeder vind dit een van mijn lekkerste gerechten.

Ajam opor

Restjes verwerken

In de Indische keuken worden ook vaak restjes verwerkt. Denk aan restjes groenten, vlees of aardappels. Van deze restjes worden de meest heerlijke gerechten gemaakt. Nasi goreng is hier een goed voorbeeld van. Restjes groenten en kip kun je goed verwerken in loempia’s. Lees hier hoe je loempia’s maakt.

Restjes van een vleesgerecht zou je kunnen verwerken in bapao. Kijk hier hoe jezelf bapao kunt maken. Heb je een restje gekookte aardappels over? Maak er dan frikadel goreng van. Frikadel is heel eenvoudig om zelf te maken. Het zijn een soort ‘burgers’ of balletjes van gehakt, knoflook, wat kruiden en aardappel. Je eet het als bijgerecht of zomaar om van te snoepen. Lees hier het recept.

Fricadel goreng

Help mijn gerecht is te pedis! (te pittig)

Het kan gebeuren dat je uitschiet met de sambal tijdens het koken. Zelf ben ik gek op pittig eten maar mijn gezinsleden zijn hier niet zo blij mee. Is je gerecht te pittig uitgevallen dan kun je een aantal dingen doen. het allerbelangrijkste is dat je gaat proeven. De eerste tip is het toevoegen van water om het een beetje te verdunnen zodat de smaak minder heftig is. De tweede tip is het toevoegen van citroensap of suiker. Door het toevoegen van een zoetje of een zuurtje kun je de pittige smaak een beetje naar de achtergrond brengen. De derde tip is het meekoken van een rauwe (geschilde) aardappel. Leg de aardappel in de pan bij je gerecht, het schijnt dat de smaken en dus ook de pittige smaak er deels intrekken. Ik heb het zelf ooit uitgetest en naar mijn idee werkte het. Het is het proberen waard.

Tot slot!

Wist je dat:

  • Indische mensen van zich af snijden (bv bij het snijden van groenten) in plaats van naar zich toe?
  • ze eten met een lepel in plaats van met mes en vork?
  • Indo’s altijd over eten praten?
  • je bij Indo’s altijd kan aanschuiven om een bordje mee te eten?
  • Indo’s graag een warm ontbijt eten
  • ze alles ook koud opeten, meestal laat in de avond
  • bijna elke Indo een bbq heeft om sateetjes op te grillen, gewoon het hele jaar door
  • Indo’s van elke gelegenheid gebruik maken om een feestje te vieren
  • het eerste wat Indo’s aan elkaar vragen is ‘wat ga je eten vandaag?’
  • je bij een Indische oma kroepoek krijgt in plaats van snoep

Wat zijn jouw Indische keukengeheimen?

Print Friendly, PDF & Email

WIL JE DIT ARTIKEL DELEN OF PRINTEN?

Via de social media knoppen op deze pagina mag je dit recept / artikel delen op jouw eigen social media kanalen. Gebruik altijd een werkende link naar dit artikel en vermeld de bron: Eetspiratie.
LEES HIER MEER OVER HET DELEN OF KOPIËREN VAN RECEPTEN / ARTIKELEN VAN EETSPIRATIE
blank
Als je op het symbool van het printerje hierboven klikt, kun je dit artikel printen. Of lees voor meer info:
HOE KAN IK DIT ARTIKEL PRINTEN?
blank

De inhoud is geblokkeerd. Accepteer cookies om de inhoud te bekijken.

1 Reactie

  1. Zo herkenbaar! Mijn oma stond hele dagen in de keuken terwijl mijn grootoma ons vermaakte. Ze heeft me weleens dingen geprobeerd bij te brengen maar ik vond het allemaal teveel werk. Nu met jouw blog kook ik indisch zonder kant en klare boemboes. Met recht een eetspiratie. Dankjewel Simone!

Laat je een berichtje achter?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

* Vanwege de AVG 2018 is Eetspiratie verplicht toestemming te vragen voor het plaatsen van jouw bericht.

*

*